Dinar kullanan ülkeler Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrupa’ya yayılmıştır. Günümüzde sekiz bağımsız ülkenin resmî para birimi dinar adını taşır. Bu ülkeler Cezayir, Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Libya, Sırbistan ve Tunus’tur.
Kuzey Makedonya’nın para birimi olan denar da tarihsel olarak aynı kelime kökünden gelir. Ancak para biriminin resmî adı dinar değil, denardır. Bu nedenle Kuzey Makedonya bazı listelerde dinar kullanan dokuzuncu ülke olarak gösterilse de doğrudan dinar adı esas alındığında listede sekiz ülke bulunur.
Dinar Kullanan Ülkeler Hangileridir?
Para biriminin resmî adı dinar olan ülkeler şunlardır:
| Ülke | Para birimi | ISO kodu | Alt birimi |
|---|---|---|---|
| Cezayir | Cezayir dinarı | DZD | 100 santim |
| Bahreyn | Bahreyn dinarı | BHD | 1.000 fils |
| Irak | Irak dinarı | IQD | 1.000 fils |
| Ürdün | Ürdün dinarı | JOD | 1.000 fils |
| Kuveyt | Kuveyt dinarı | KWD | 1.000 fils |
| Libya | Libya dinarı | LYD | 1.000 dirhem |
| Sırbistan | Sırp dinarı | RSD | 100 para |
| Tunus | Tunus dinarı | TND | 1.000 milim |
Bu ülkelerin para birimleri aynı adı taşısa da değerleri, banknotları, merkez bankaları ve kur politikaları tamamen farklıdır.
Cezayir Dinarı
Cezayir’in resmî para birimi Cezayir dinarıdır. Uluslararası para birimi kodu DZD şeklindedir ve bir dinar 100 santime ayrılır.
Cezayir dinarı, ülkenin Fransa’dan bağımsızlığını kazanmasının ardından 1964 yılında kullanılmaya başlandı. Daha önce Cezayir frangı kullanılıyordu.
Cezayir ekonomisinde petrol ve doğal gaz ihracatı önemli bir yere sahiptir. Buna rağmen Cezayir dinarının değeri yalnızca enerji gelirlerine bağlı değildir. Merkez bankasının para politikası, enflasyon, kamu harcamaları ve döviz rezervleri de kur üzerinde etkilidir.
Cezayir dinarının uluslararası piyasalardaki işlem hacmi sınırlıdır. Ülke dışında dinar bulmak veya bozdurmak birçok yaygın para birimine göre daha zor olabilir.
Bahreyn Dinarı
Bahreyn’in resmî para birimi Bahreyn dinarıdır. Uluslararası kodu BHD olan para birimi, 1.000 filse ayrılır.
Bahreyn dinarı yalnızca dinar kullanan ülkeler arasında değil, bütün dünya para birimleri içerisinde de yüksek nominal değeriyle dikkat çeker. Bahreyn Merkez Bankası, dinarı ABD dolarına sabitleyen bir kur politikası uygulamaktadır.
Bir ABD doları 0,376 Bahreyn dinarına karşılık gelir. Bu oran üzerinden bir Bahreyn dinarı yaklaşık 2,66 dolar değerindedir.
Bahreyn dinarının yüksek değerinde ABD dolarına sabitlenen kur, petrol ve doğal gaz gelirleri, bankacılık ve finans sektörünün gelişmiş olması, görece düşük nüfus ve merkez bankasının kur istikrarını koruyan politikaları etkilidir.
Bahreyn dinarı, dünyanın en değerli para birimleri sıralamasında genellikle Kuveyt dinarının ardından ikinci sırada yer alır.
Irak Dinarı
Irak’ın resmî para birimi Irak dinarıdır. Para biriminin uluslararası kodu IQD şeklindedir ve bir Irak dinarı 1.000 filse ayrılır.
Irak dinarı 1932 yılında, daha önce kullanılan Hindistan rupisinin yerine dolaşıma girdi. Ülkedeki savaşlar, ekonomik yaptırımlar, siyasi belirsizlik ve yüksek enflasyon dinarın değerinde önemli değişimlere neden oldu.
2003 yılından sonra eski banknotların yerine yeni Irak dinarı banknotları çıkarıldı. Yeni banknotlarda gelişmiş güvenlik özelliklerine ve ülkenin tarihî mirasını yansıtan görsellere yer verildi.
İnternette Irak dinarının gelecekte çok yüksek değer kazanacağına ilişkin spekülatif iddialar bulunabilir. Ancak herhangi bir para biriminin kesin olarak değerleneceği söylenemez. Bu tür iddialar, yatırım kararı için güvenilir bir dayanak kabul edilmemelidir.
Ürdün Dinarı
Ürdün’ün resmî para birimi Ürdün dinarıdır. Uluslararası kodu JOD olan para birimi, 1.000 filse veya 100 kuruşa ayrılabilir.
Ürdün dinarı 1950 yılında Filistin sterlininin yerine kullanılmaya başlandı. Para birimi ABD dolarına sabitlenmiş durumdadır. Bir Ürdün dinarı yaklaşık 1,41 ABD doları değerindedir.
Ürdün büyük petrol rezervlerine sahip olmamasına rağmen dinarı yüksek nominal değerini korumaktadır. Bunun başlıca nedenleri arasında merkez bankasının sabit kur politikası, döviz rezervleri ve uluslararası mali destekler yer alır.
Ürdün dinarı, Ürdün dışında Batı Şeria’daki bazı işlemlerde de kullanılmaktadır. Ancak Filistin’in yalnızca Ürdün dinarından oluşan bağımsız bir ulusal para sistemi bulunmamaktadır.
Kuveyt Dinarı
Kuveyt’in resmî para birimi Kuveyt dinarıdır. Uluslararası para birimi kodu KWD şeklindedir ve bir Kuveyt dinarı 1.000 filse ayrılır.
Kuveyt dinarı, birim döviz kuru bakımından dünyanın en değerli para birimi olarak bilinir. Bir Kuveyt dinarı yaklaşık 3,26 ABD doları düzeyindedir. Kur zaman içerisinde küçük değişimler gösterebilir.
Kuveyt dinarının yüksek değerinde ülkenin büyük petrol rezervleri, yüksek enerji ihracatı geliri, güçlü döviz rezervleri, düşük nüfusu, devlet yatırım fonları ve kontrollü para politikası etkilidir.
Kuveyt dinarı doğrudan yalnızca ABD dolarına sabitlenmez. Değeri, Kuveyt’in başlıca ticaret ortaklarının para birimlerinden oluşan ve ağırlıkları açıklanmayan bir döviz sepetine göre yönetilir.
Libya Dinarı
Libya’nın resmî para birimi Libya dinarıdır. Uluslararası kodu LYD olan para birimi 1.000 dirheme ayrılır.
Libya dinarı 1971 yılında Libya poundunun yerine kullanılmaya başlandı. Ülkenin büyük petrol rezervleri ve enerji ihracatı, ekonominin en önemli gelir kaynakları arasındadır.
Libya’da yaşanan siyasi bölünmeler ve çatışmalar, para sistemini ve banknot dolaşımını da etkilemiştir. Ülkenin farklı bölgelerinde banknot bulunabilirliği ve döviz kurları arasında farklılıklar görülebilir.
Libya dinarının resmî kuru ile serbest piyasadaki değeri her zaman aynı olmayabilir. Bu nedenle güncel döviz işlemlerinde resmî merkez bankası verilerinin kontrol edilmesi gerekir.
Sırp Dinarı
Sırbistan’ın resmî para birimi Sırp dinarıdır. Uluslararası para birimi kodu RSD şeklindedir ve bir dinar 100 para birimine ayrılır.
Sırp dinarının tarihsel kökenleri Orta Çağ’a kadar uzanır. İlk Sırp dinarlarının 13. yüzyılda basıldığı bilinmektedir. Ancak dinarın kullanımı tarih boyunca kesintisiz devam etmemiştir.
Modern Sırp dinarı, Yugoslavya’nın dağılması ve Sırbistan’ın bağımsız para sistemine geçmesiyle bugünkü biçimini almıştır. Sırbistan Avrupa Birliği üyesi değildir ve resmî para birimi euro değil, dinardır.
Ülkedeki bazı turistik işletmeler euro kabul edebilse de resmî alışverişlerde ve günlük ödemelerde Sırp dinarı kullanılır.
Tunus Dinarı
Tunus’un resmî para birimi Tunus dinarıdır. Uluslararası kodu TND olan para birimi 1.000 milime ayrılır.
Tunus dinarı 1960 yılında, ülkenin bağımsızlığından birkaç yıl sonra Fransız frangının yerine dolaşıma girdi. Dinarın banknot ve madeni paraları Tunus Merkez Bankası tarafından ihraç edilir.
Tunus dinarı kontrollü bir para birimidir. Dinarın ülkeye sokulması veya ülke dışına çıkarılmasıyla ilgili kısıtlamalar bulunabilir. Tunus’a seyahat eden kişilerin para bozdurma belgelerini saklamaları ve ülkeden ayrılmadan önce ellerindeki dinarı yetkili noktalarda çevirmeleri gerekebilir.
Turizm, tarım, tekstil ve enerji sektörleri Tunus ekonomisinin başlıca alanları arasındadır. Ülkenin ekonomik koşulları ve döviz gelirleri dinarın değeri üzerinde etkili olur.
Kuzey Makedonya Dinar mı Kullanıyor?
Kuzey Makedonya’nın resmî para birimi Makedon denarıdır. Uluslararası para birimi kodu MKD şeklindedir.
Denar kelimesi dinarla aynı tarihsel kökene sahiptir. Her iki isim de Roma döneminde kullanılan denarius adlı gümüş para biriminden türemiştir. Buna rağmen ISO 4217 kayıtlarında Makedonya’nın para birimi “denar” olarak adlandırılır.
Yalnızca “dinar” adı taşıyan para birimleri sayılırsa sekiz ülke vardır. Dinarın dilsel bir çeşidi olan “denar” dahil edilirse sayı dokuz olur. Kuzey Makedonya’yı doğrudan “dinar kullanan ülke” olarak tanımlamak yerine benzer kökene sahip denar kullandığını belirtmek daha doğrudur.
Filistin’de Dinar Kullanılıyor mu?
Filistin topraklarında tek bir bağımsız ulusal para birimi kullanılmamaktadır. Batı Şeria’da İsrail yeni şekeliyle birlikte Ürdün dinarı da bazı ödemelerde ve tasarruf işlemlerinde kullanılabilir.
Gazze’de ise İsrail yeni şekeli daha yaygındır. Amerikan doları da belirli ticari işlemlerde kullanılabilmektedir.
Ürdün dinarının Filistin’de dolaşımda bulunması, onu Filistin’in tek veya resmî ulusal para birimi yapmaz. Bu nedenle Filistin, resmî para birimi dinar olan ülkelerin bulunduğu temel listeye dahil edilmez.
Dinar Kelimesinin Kökeni Nedir?
Dinar kelimesi, Antik Roma’da kullanılan denarius adlı gümüş para biriminin isminden gelir. Denarius, Roma ekonomisinin en önemli madeni paralarından biriydi.
Kelime daha sonra farklı dillere geçerek Arapçada dinar, Sırpçada dinar ve Makedoncada denar biçimini aldı. Bazı Avrupa dillerindeki denier ve dinero gibi kelimeler de benzer bir tarihsel kökle ilişkilidir.
İslam dünyasındaki ilk altın dinarlardan biri Emevî Halifesi Abdülmelik döneminde, 7. yüzyılın sonlarında basıldı. Altın dinar ve gümüş dirhem, Orta Çağ İslam dünyasının önemli ödeme araçları arasında yer aldı.
Günümüzde kullanılan dinarlar tarihsel isimlerini korusa da modern merkez bankaları tarafından çıkarılan itibari para birimleridir.
En Değerli Dinar Hangisidir?
Dinar kullanan ülkeler arasında birim kur bakımından en değerli para Kuveyt dinarıdır. Kuveyt dinarını Bahreyn dinarı ve Ürdün dinarı takip eder.
| Para birimi | Yaklaşık değeri |
|---|---|
| Kuveyt dinarı | 3,26 USD |
| Bahreyn dinarı | 2,66 USD |
| Ürdün dinarı | 1,41 USD |
Bu değerler, her para biriminden bir birimin kaç ABD doları ettiğini gösterir. Birim değerin yüksek olması, ilgili ülkenin ekonomisinin dünyadaki bütün ülkelerden daha büyük olduğu anlamına gelmez.
Kuveyt dinarı yüksek nominal değere sahipken Amerikan doları uluslararası ticaret ve merkez bankası rezervleri bakımından çok daha yaygın bir para birimidir.
Bütün Dinarlar Aynı Değerde mi?
Hayır. Dinar adını kullanan para birimlerinin ortak bir merkez bankası veya ortak döviz kuru bulunmaz.
Her dinarın değerini ilgili ülkenin merkez bankası politikası, döviz rezervleri, enflasyon oranı, dış ticaret dengesi, enerji ihracatı, faiz oranları ve siyasi-ekonomik istikrarı belirler.
Bu nedenle “bir dinar kaç TL?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Öncelikle Kuveyt dinarı, Irak dinarı, Ürdün dinarı veya başka bir ülkenin dinarından hangisinin kastedildiği belirtilmelidir.
Geçmişte Dinar Kullanan Ülkeler
Dinar adı tarih boyunca günümüzdeki sekiz ülkeden daha geniş bir coğrafyada kullanılmıştır. Daha önce dinar kullanan ülkeler ve siyasi yapılar arasında Yugoslavya, Bosna-Hersek, Sudan, Güney Yemen, Güney Arabistan ve Abu Dabi bulunur.
Bosna-Hersek günümüzde konvertibl mark, Sudan Sudan poundu, Hırvatistan ise euro kullanmaktadır. Eski Yugoslav dinarının yerini de Yugoslavya’nın dağılmasıyla kurulan ülkelerin farklı ulusal para birimleri almıştır.
Dinar ile Dirhem Arasındaki Fark Nedir?
Dinar ve dirhem aynı para birimi değildir. Her iki kelime de tarihsel madeni para adlarından gelir ancak günümüzde farklı ülkelerin ulusal paralarını ifade eder.
Dinar; Kuveyt, Bahreyn, Irak ve Ürdün gibi ülkelerde temel para birimidir. Dirhem ise Birleşik Arap Emirlikleri ve Fas’ın resmî para biriminin adıdır.
Libya’da dirhem, ana para birimi değil dinarın alt birimidir. Bir Libya dinarı 1.000 dirheme ayrılır. Dolayısıyla bir ülkenin dinar kullanması, aynı zamanda dirhemi bağımsız para birimi olarak kullandığı anlamına gelmez.
Dinar Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kaç ülke dinar kullanıyor?
Para biriminin resmî adı doğrudan dinar olan sekiz ülke bulunmaktadır: Cezayir, Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Libya, Sırbistan ve Tunus.
Dinar hangi ülkenin para birimidir?
Dinar tek bir ülkeye ait değildir. Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrupa’da bulunan sekiz ülke, dinar adını taşıyan farklı para birimleri kullanır.
Dünyanın en değerli dinarı hangisidir?
Dünyanın en değerli dinarı Kuveyt dinarıdır. Aynı zamanda birim döviz kuru bakımından dünyanın en değerli para birimi olarak kabul edilir.
Irak’ın para birimi nedir?
Irak’ın resmî para birimi Irak dinarıdır. Uluslararası para birimi kodu IQD’dir.
Sırbistan euro mu, dinar mı kullanıyor?
Sırbistan’ın resmî para birimi Sırp dinarıdır. Para biriminin uluslararası kodu RSD şeklindedir.
Tunus’ta hangi para birimi kullanılır?
Tunus’ta Tunus dinarı kullanılır. Uluslararası kodu TND olan para birimi 1.000 milime ayrılır.
Kuveyt dinarı neden değerlidir?
Kuveyt’in petrol ihracatı, güçlü döviz rezervleri, düşük nüfusu, devlet yatırım fonları ve kontrollü kur politikası dinarın yüksek değerinde etkilidir.
Türkiye’de dinar kullanılıyor mu?
Hayır. Türkiye’nin resmî para birimi Türk lirasıdır. Dinar yalnızca bankalar ve yetkili döviz bürolarında yabancı para olarak alınıp satılabilir.
Sonuç
Dinar kullanan ülkeler Cezayir, Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Libya, Sırbistan ve Tunus’tur. Bu sekiz ülkenin para birimleri aynı adı taşımasına rağmen farklı ISO kodlarına, değerlere ve para politikalarına sahiptir.
Kuzey Makedonya’nın denarı dinarla aynı tarihsel kökten gelir ancak resmî adı farklıdır. Filistin’de Ürdün dinarı bazı işlemlerde kullanılsa da Filistin, dinarı bağımsız ulusal para birimi olarak ihraç etmez.
Dinarlar arasında birim kur bakımından en değerlisi Kuveyt dinarıdır. Ancak dinarın değerini öğrenirken mutlaka hangi ülkenin para biriminden söz edildiğine dikkat edilmelidir.
